Thứ Sáu, ngày 19 tháng 10 năm 2012

Bàn phím tiếng Nhật và gõ tiếng Nhật

Chào các bạn! Hôm nay Takahashi sẽ nói rõ ràng về bàn phím tiếng Nhật và cách gõ tiếng Nhật để tất cả các bạn không bao giờ còn gặp rắc rối với việc gõ tiếng Nhật trên máy tính nữa.

Chắc các bạn gõ tiếng Nhật thì cũng đều biết đến "henkan" (変換, kanji: biến hoán), tức là "chuyển đổi chữ" bởi vì đầu tiên bạn phải gõ được hiragana đã, rồi sau đó mới chuyển sang kanji tương ứng. Mà gõ hiragana cũng có nhiều cách gõ:
  • Cách gõ thông thường: Phím "k" + phím "a" => "ka" = か
  • Cách gõ kana: Ví dụ phím "a" => ち chi, phím "s" => と to

Ngày xưa, người ta dùng máy gõ chữ thì có lẽ chỉ gõ kiểu kana mà thôi. Ngày nay thì mình thường xài kiểu gõ thông thường. Bạn có thể lo lắng là gõ kana thì sao biết phím nào với phím nào, nhưng bạn đừng lo, vì bàn phím của Nhật bao giờ cũng in cả cách gõ kana lên mặt phím.

Bàn phím tiếng Nhật - Japanese Keyboard

Các bạn hãy xem hình dưới đây để biết cách bài trí bàn phím tiếng Nhật. Nó khác bàn phím tiếng Anh mà chúng ta dùng đôi chút.
Giao diện bàn phím tiếng Nhật (Japanese Keyboard Layout)
Bán phím máy Sony Vaio
Tôi sẽ nêu các điểm nổi bật của bàn phím tiếng Nhật:

Các phím chuyên dụng
Bạn có thể thấy các phim đặc biệt sau:
  • Phím 半角/全角 (hẹp / rộng): Đây là phím cực kỳ quan trọng, vì bạn chỉ cần ấn phím này là chuyển thẳng sang gõ chế độ Hiragana ngay, bấm lần nữa thì quay lại gõ Romaji như thường. "半角" thì có lẽ bạn ấn kèm phím Shift là chuyển sang gõ Hiragana với độ rộng hẹp.
  • Các phím khác: 無変換 (muhenkan = không chuyển đổi), カタカナ/ひらがな: Chuyển đổi giữa katakana và hiragana

Cách sắp xếp các phím khác bàn phím tiếng Anh
Ví dụ @ ở bàn phím tiếng Anh nằm trên phím "2" còn ở bàn phím tiếng Nhật là một phím riêng. Các ký hiệu cũng ở vị trí khác so với bàn phím tiếng Anh.

Bề rộng hẹp và bề rộng toàn phần
Bề rộng hẹp 半角 hankaku (bán giác) là chữ chỉ chiếm nửa không gian thường, còn bề rộng toàn phần 全角 zenkaku (toàn giác) là chữ chiếm toàn bộ không gian. Chế độ bề rộng hẹp này chỉ áp dụng với Katakana mà không áp dụng với Hiragana. Dưới đây tôi đưa ra ví dụ minh họa:
  • 半角:アイウエオ
  • 全角:アイウエオ
Cách chuyển đổi thì đơn giản: Bạn gõ chữ Hiragana rồi ấn F7 là ra Katakana độ rộng toàn phần, ấn F8 là ra Katakana độ rộng hẹp.
  • あいうえお + F7 = アイウエオ
  • あいうえお + F8 = アイウエオ

Bàn phím tiếng Anh thì chuyển từ gõ Romaji sang gõ Hiragana thế nào?

Chắc các bạn cũng cảm thấy phiền phức khi mỗi lần chuyển qua chuyển lại giữa chế độ gõ Romaji (biểu tượng chữ A trên thanh công cụ tiếng Nhật) và chế độ gõ Hiragana (biểu tượng chữ あ) là lại phải dùng chuột để chọn rất mất thời gian và công sức.
Tôi cũng vậy, và tôi vừa phát hiện ra cách mới tương tự nút chuyển đổi ở bàn phím tiếng Nhật:
shift + caps lock
Tôi nói là vừa phát hiện ra vì tôi thường xài máy Nhật, giờ mới xài máy tiếng Anh nên mới mày mò ra. Các bạn hãy dùng cách trên chuyển cho nhanh lẹ nhé.
Với bàn phím tiếng Anh, chuyển sang Katakana vẫn là F7 (hay F8 cho chữ hẹp) không có gì thay đổi.
Chú ý: Bạn cũng có thể chuyển bằng
 alt + `
 (alt + ~)
thay vì "shift + caps lock" như trên.

Để gõ tiếng Nhật: Bộ gõ tiếng Nhật (Japanese IME)

Để gõ tiếng Nhật thì bạn cần một bộ gõ tiếng Nhật (Japanese IME = Japanese Input Method Editor) cũng như khi bạn gõ tiếng Việt cần phần mềm vậy. Đó là phần mềm giúp bạn gõ và chuyển đổi chữ tiếng Nhật. Trong Windows bạn có thể dùng IME có sẵn của Windows (Trong Windows 7 thì có sẵn nhưng Windows XP thì bạn cần cài từ đĩa Windows). Dưới đây là tôi hướng dẫn cho Windows 7 hay Vista.
Bạn chỉ cần vào phần "Text Services and Input Languages" (từ Control Panel của Windows) và chọn "Add..." để thêm IME tiếng Nhật, bạn nên chọn "Microsoft IME"
Thêm ngôn ngữ "Japanese" và bộ gõ "Microsoft IME" cho tiếng Nhật
Sau khi thêm thì các bàn phím (tiếng Việt, tiếng Nhật, tiếng Anh, v.v...) trên máy bạn sẽ hiện ở thanh ngôn ngữ (thường ở góc phải bên dưới màn hình nhưng bạn có thể di chuyển thanh này được). Hình ảnh như sau:
Các bàn phím hiện lên khi ấn vào nút "JP"
Bạn có thể chuyển đổi giữa các bàn phím này bằng tổ hợp phím nhanh (shortcut) dưới đây:
alt + shift
(Ấn và giữ phím "alt" rồi ấn thêm phím "shift")

Khi ở bàn phím tiếng Nhật (JP) thì chữ "A" (hay chữ hiragana "あ") là chỉ chế độ gõ tiếng Nhật:
Các chế độ gõ tiếng Nhật
Danh sách các kiểu gõ tiếng Nhật:
  • ひらがな(H):Gõ Hiragana, ví dụ: かきくけこ
  • 全角カタカナ(K):Gõ Katakana bề rộng toàn phần: カキクケコ
  • 全角英数(L):Gõ chữ Romaji bề rộng toàn phần: English
  • 半角カタカナ(A):Gõ chữ Katakana hẹp: カキクケコ
  • 半角英数(P):Gõ chữ Romaji (La tinh) thông thường
  • キャンセル:Hủy bỏ (Cancel), tức là không thay đổi kiểu gõ
Ở trên 英数 (eisuu) tức là gõ tiếng Anh và các con số, đối lập với kiểu gõ Hiragana hay Katakana. Nói chung thì cũng không nhất thiết phải chọn gõ Katakana vì bạn cứ gõ Hiragana nếu đúng chữ thì nó tự chuyển qua, hoặc là bạn gõ F7 là sẽ chuyển qua Katakana được.

Chế độ chuyển chữ (変換モード henkan moodo)
Bạn nên chọn là thông thường:
Các chế độ chuyển chữ tiếng Nhật:
  • 一般(G): Thông thường (ippan)
  • 人名/地名(N): Tên người, địa danh (jinmei / chimei)
  • 話し言葉優先(S): Ưu tiên ngôn ngữ nói chuyện (hanashi-kotoba yuusen)
  • 無変換(O): Không chuyển đổi (muhenkan, kanji: vô biến hoán)
  • キャンセル:Hủy bỏ (Cancel)
Thông thường thì tên người dùng kanji không phổ biến hay cách đọc không giống chuyển đổi từ vựng thông thường nên bạn có thể dùng cách này để gõ tên người (để tìm được nhiều tên hơn) nhưng không cần thiết nếu tên bạn chuyển là thông dụng.

Cách chuyển chữ tiếng Nhật

Bạn chỉ cần gõ chữ Hiragana, ví dụ "なまけもの" rồi ấn phím Cách (Space) là bộ gõ tự chuyển từ thích hợp nhất cho bạn, bạn ấn Space lần nữa là bộ gõ hiện một danh sách để bạn chọn (có cả lựa chọn Hiragana và Katakana), để hủy chuyển đổi bạn có thể ấn ESC.
Chuyển chữ "ume"
Để chuyển sang Katakana: Ấn F7
Bạn cũng có thể gõ cả câu rồi chuyển.

Nếu bạn muốn gõ chữ kanji đơn

Giả sử bạn muốn gõ chữ Phương Mai chẳng hạn, thì cách gõ là dưới đây:
Chữ Mai có thể gõ là ume: 梅, chỉ cần gõ rồi chuyển là được. Còn chữ Phương bạn có thể gõ chữ kép có sẵn là "houkou" và chuyển thành "芳香" (không phải 方向 nhé), xóa chữ 香 đi là được. Bạn cũng có thể gõ chữ "ほう" rồi dùng chuyển chữ để tìm nhưng chắc có cả trăm chữ như vậy nên sẽ mất thời gian hơn. Nếu bạn biết chữ này có trong "kanbashii" (thơm ngát) thì bạn có thể gõ "かんばしい" và chuyển thành "芳しい". Vốn từ vựng bạn càng nhiều thì gõ càng dễ. Tôi vẫn gõ tên "Trang" bằng "keshou" => 化粧 cho nhanh. Tuy nhiên, gõ thế thì lại phải quay lại xóa khá mất thời gian, nên tốt nhất là nên gõ thế nào để xóa chữ sau đi.
Chữ "Kiều" (đẹp) cũng vậy, bạn gõ từ ghép sẽ nhanh hơn là "きょう" rồi chuyển (vì có nhiều chữ "kyou" lắm), ví dụ gõ "あいきょう" (ái kiều = đẹp và đáng yêu) => 愛嬌.

Bộ gõ tiếng Nhật không chỉ có Microsoft IME

Khi bạn cài MS Office thì Office sẽ có Office IME để gõ tiếng Nhật. Ngoài ra bạn cũng có thể dùng thử Google Japanese IME:
Tôi cũng chưa dùng thử nhưng có lẽ là tốt.

Có thể gõ rất nhiều ký tự với bộ gõ tiếng Nhật

Thực tế là hầu hết mọi ký tự đều có thể gõ được nếu bạn biết cách.
  • ※:こめ (gạo)
  • ±:ぷらすまいなす (cộng trừ)
  • ⇒ → ← ↑ ↓:やじるし (mũi tên)
  • α:あるふぁ (arufa) - chữ Hy Lạp
  • Ω:おめが (omega) - chữ Hy Lạp
  • ● ○ ◎:まる (tròn)
  • △ ▲ ▽ ▼ ∵:さんかく (tam giác)
  • ■ □:しかく (tứ giác)
  • ☆ ★:ほし (ngôi sao)
  • Ш:しゃー (chữ Sha tiếng Nga)
  • ×:かける (nhân, không phải chữ "x" nhé)
  • ÷:わる (chia)
  • ℃:ど(độ)

Vẽ chữ kanji bằng IME Pad

Bạn có thể tham khảo bài viết "Tìm chữ kanji theo bộ hay theo số nét", trong đó có giới thiệu về IME Pad để vẽ và chọn chữ kanji như hình ảnh này:


Tổng kết cách gõ tiếng Nhật cho bàn phím tiếng Anh

  • alt + shift để chuyển đổi bàn phím sang tiếng Nhật
  • alt + caps lock để chuyển đổi giữa gõ Romaji / Hiragana

Bố cục bàn phím (Keyboard Layout) là gì?

Bố cục bàn phím, hay Keyboard Layout, là cách sắp xếp các phím trên bàn phím chứ không phải là bàn phím tiếng Nhật, tiếng Anh hay tiếng Việt nói ở trên nhé.
  • Bố cục bàn phím tiếng Anh: Phím @ nằm trên phím "2"
  • Bố cục bàn phím tiếng Nhật: Phím @ nằm gần "Enter"
Nếu bạn mua máy tính Nhật với bàn phím (ở đây là bàn phím cứng) của Nhật thì bạn phải chọn Keyboard Layout là "Japanese Keyboard (106/109 key)" chứ nếu chọn "Natural Keyboard" (loại 102 phím) thì gõ ký tự sẽ sai hết. Thông thường, nếu bàn phím của bạn là tiếng Anh mà bạn cài Win tiếng Anh (hay bàn phím tiếng Nhật mà cài Windows tiếng Nhật) thì bạn không cần lăn tăn gì.
Tuy nhiên, nếu bàn phím cứng của bạn là tiếng Nhật mà bạn cài Windows tiếng Anh thì bạn sẽ thấy ký tự ký hiệu trên phím và khi gõ không khớp nhau. Bạn yên tâm là không cần cài lại Windows mà chỉ cần chỉnh sửa chút xíu như dưới đây.
Đổi bố cục bàn  phím:
Nhấp chuột phải vào "Computer" (hay My Computer trong Windows XP) chọn "Manage" => Chọn tiếp "Device Manage", ở bên phải hiện rác thiết bị thì bạn chọn "Keyboards" và hình cây bên dưới hiện các bàn phím cứng bạn có (thường chỉ có một trừ khi bạn gắn cả bàn phím USB vào), nhấp đúp chuột lên bàn phím cứng này, cửa sổ mới sẽ hiện ra ở tab "General".
Bên trên bạn chọn tab "Driver" rồi ấn nút "Update Driver...". Cửa sổ mới hiện ra với 2 lựa chọn:
Search automatically....: Tự động cập nhận => Không chọn
Browse my computer for driver software: Tìm trình điều khiển (driver) trên máy tính => CHỌN
Sang cửa sổ tiếp theo: Máy sẽ cho bạn chỉ định thư mục tìm kiếm, nhưng bạn không chỉ mà chọn lựa chọn bên dưới "Let me pick from a list..." (Để tôi chọn từ danh sách trình điều khiển thiết bị trên máy).
Ở màn hình tiếp theo bạn sẽ chọn driver cho bàn phím cứng tiếng Nhật và đây là bước mà nhiều bạn bị tắc.
QUAN TRỌNG: Bỏ đánh dấu ở ô "Show Compatible Hardware" (Hiện phần cứng tương thích).
Khi bỏ dấu đánh dấu đi thì rất nhiều lựa chọn hiện ra, bạn chọn cái trên chùng là "(Standard Keyboards)" (Các bàn phím chuẩn). Ở bên phải hiện ra một danh sách và bạn chọn "Japanese Keyboard PS/2 (106/109 Key)" hay chọn "Japanese Keyboard PS/2 (106/109 Key Control + Eisuu)" chắc cũng được.

Mấu chốt:
Bàn phím cứng của bạn và trình điều khiển bàn phím (keyboard driver) trong Windows của bạn phải khớp với nhau!

Bàn phím tiếng Nhật trong máy Mac

Đơn giản là bạn chỉ cần thêm bàn phím tiếng Nhật vào là xong (đã có sẵn).

Cài bộ gõ tiếng Nhật cho Windows XP

Nếu bạn cài Windows XP tiếng Anh, bạn phải chọn hỗ trợ ngôn ngữ Châu Á (Asian Language Support) khi cài, nếu không thì bạn sẽ không thêm bộ gõ tiếng Nhật được. Tất nhiên, nếu bạn không cài thì bạn có thể cài sau từ đĩa cài Windows là được. Bạn sẽ vào Control Panel => Languages and Regional Settings => Chọn tab "Languages", bên dưới đánh dấu vào "Install files for East Asian languages" (Cài các tệp tin cho các ngôn ngữ Đông Á).
Cài hỗ trợ ngôn ngữ tiếng Nhật trong Windows XP / Windows 2000
Sau đó bạn ấn phím "OK" hay "Apply", Windows sẽ hướng dẫn bạn tiếp là để cài từ đĩa Windows thì ấn "No", bạn cho đĩa Windows vào rồi ấn "No" và Windows sẽ cài hỗ trợ tiếng Nhật vào máy bạn. Sau đó bạn có thể thêm Japanese Keyboard như phần đầu bài viết này.
Nếu bạn chỉ muốn cài font tiếng Nhật để đọc web? Hãy xem mục Hỏi đáp dưới đây.

HỎI ĐÁP

Hỏi: Máy tôi gõ không đúng, ví dụ phím "a" thì ra ち, phím "s" thì ra と là bị làm sao?

Đáp: Bạn vô tính ấn vào nút "KANA" trên thanh ngôn ngữ. Chỉ cần ấn lại nút này lần nữa.

Hỏi: Thanh ngôn ngữ tiếng Nhật không hiện để tôi chọn gõ Hiragana hay Romaji là bị làm sao?

Đáp: Bạn phải đang ở trong trình soạn thảo văn bản nào đó, hay ô textbox, tức là chỗ có thể gõ ký tự được thì thanh ngôn ngữ mới hiện đủ. Chứ nếu bạn đang xem web (tức là nơi không gõ ký tự được) thì bạn không thể chọn kiểu gõ được. Hãy mở Notepad ra để gõ chẳng hạn.

Hỏi: Tôi không muốn cài bộ gõ tiếng Nhật nhưng muốn đọc các trang web tiếng Nhật thì phải làm sao?

Đáp: Bạn có thể tải font tiếng Nhật và cài vào máy. Cách cài có trên trang Cuộc sống Nhật Bản phần font chữ tiếng Nhật.

Hỏi: Tôi cài chương trình bằng tiếng Nhật mà bị chữ rác (mojibake) hết?

Đáp: Đây là trường hợp bạn mua máy quét của Nhật và cài phần mềm kèm theo (bằng tiếng Nhật) hay cài các phần mềm mà người Nhật viết. Bạn phải chọn ngôn ngữ hỗ trợ cho chương trình phần mềm Non-Unicode (không dùng Unicode) là "Japanese".
Chọn "Language for non-Unicode program" là Japanese

Hỏi: Máy tính tôi bàn phím tiếng Nhật nhưng tôi cài Windows tiếng Anh nên ký tự sai hết. Tôi có phải cài lại Windows tiếng Nhật không?

Đáp: Bạn không cần cài lại, chỉ cần chọn trình điều khiển bàn phím (keyboard driver) trong Windows cho phù hợp với bàn phím cứng. Cách làm như phần "Bố cục bàn phím" trong bài viết này.

(C) SAROMA JCLASS - www.saromalang.com

23 nhận xét:

  1. admin cho hỏi là tui có đọc 1 bài dokkai n3 đề ”むかしの けしき”
    có đoạn : cũng có nhiều nơi gây ngạc nhiên (vì) còn sót lại phong cảnh cổ xưa, hay những nơi giống như con người không thể tới được.
    hic, không biết admin hiểu ý ko, cho hỏi là những nơi này ở Nhật là như thế nào ạ?

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Bạn hỏi chung chung thế này, admin sẽ không biết đường đâu mà trả lời.

      Xóa
  2. Tôi mới bắt đầu học tiếng nhật tôi gặp một tí khó khăn trong cách viết củng như cách ghép từ vựng để thành chữ có ý nghĩa , các anh chị có thể giúp tôi vớ thank
    1. Học viết chữ cái xong , muốn viết và ghép vần để thành từ vựng thì dựa theo nguyên lý nào? Ví dụ tiếng việt = tiếng + việt = T+i+ê+ng+s + V+i+ệ+t.
    2. Khi đọc (sayônara = xin chào ) muốn viết ra tiếng nhật thì dựa trên nguyên lý ghép chữ như thế nào? Thank

    Trả lờiXóa
  3. Cám ơn đồng chí Mạnh, đúng phong cách bạn hiền, hướng dẫn rất chi tiết nhưng bị sai chính tả mất 1 từ :P

    Trả lờiXóa
  4. sayonara là tạm biệt chứ chào hỏi cái nỗi j hix

    Trả lờiXóa
  5. ドゥク viết chữ này thế nào nhỉ?

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. gõ "d o x u k u", "xu" là ra "u" nhỏ, "lu" cũng ra "u" nhỏ. Mình có hướng dẫn trên trang web này rồi.
      Chuyển sang katakana thì ấn Space rồi chọn chữ katakana hay ấn F7 để chuyển luôn.

      Xóa
  6. chữ ư nhỏ không biết đánh máy thế nào?

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Gõ XU hoặc LU là ra thôi, ấn F7 để chuyển sang katakana.

      Xóa
  7. máy mình là hàng nhật đem về nhưng về đây mình đem đi cài win lại thế là bây giờ k thể sử dụng bàn fim tiếng nhật bằng cách bấm phím chuyển đổi hệ chữ như trước nữa. mà bây giờ xài kiểu tiếng anh chuyển qua thì bị lỗi..giờ làm sao ta

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Chắc bạn không đọc kỹ bài viết chứ bài viết có hướng dẫn cách chuyển keyboard layout mà

      Xóa
    2. bạn vô mục setting keyboard và chuyển input method thành kana input xem sao nhé.
      http://yurika.saromalang.com/tieng-nhat/cai-ban-phim-tieng-nhat---go-tieng-nhat

      Xóa
  8. "Japanese Keyboard PS/2 (106/109 Key Control + Eisuu)" với "Japanese Keyboard PS/2 (106/109 Key)" khác nhau j vậy admin ơi. Thanks

    Trả lờiXóa
  9. スーパーマーケット chữ này gõ thế nào ad?

    Trả lờiXóa
  10. em sắp đi nhật rồi, chị gái em bảo mua máy tính bên nhật rồi cài lại Windows XP dể gõ tiếng anh, nhưng khi e cài như thế thì em vẫn gõ tiếng nhật được không ạ?

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Bạn không cần cài lại Windows XP đâu! Chỉ tốn thời gian. Bạn cứ để bàn phím tiếng Nhật và bấm nút chuyển (gần esc) là chuyển giữa gõ tiếng Nhật và tiếng Anh được.

      Bạn có thể add thêm bàn phím English nhưng thực ra là thừa thôi.

      Xóa
    2. Nhận xét này đã bị tác giả xóa.

      Xóa
    3. Bạn phải đọc nội dung bài viết trên chứ, nếu là máy tiếng Nhật thì có nút 半角/全角, còn máy tiếng Anh thì dùng Alt + `

      Xóa
    4. vâng ~ em hiểu rồi ạ ~ em cảm ơn AD nhiều lắm ^O^ ~ ~

      Xóa
  11. Nhận xét này đã bị tác giả xóa.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Mình dùng phiên âm của Google dịch thôi bạn ạ :D Hoặc copy từ trang Yurica

      Xóa
  12. GIúp mình cài cho máy macbook pro với, đúng phần đó admin giới thiệu ngắn gọn quá

    Trả lờiXóa