Hiển thị các bài đăng có nhãn sắc thái. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn sắc thái. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Ba, 23 tháng 7, 2019

Cách dịch 忖度 (sontaku)

忖度: đoán ý, ước đoán, biết ý
Sắc thái: Đoán ý để mà chiều theo, đoán ý để biết đường ứng xử

Nguyên tắc: Luôn nhớ từ theo sắc thái đúng của nó (dù chưa dịch chuẩn được ngay).

Tra từ điển:
そん たく [1][0] 【忖▼度】
( 名 ) スル
〔「忖」も「度」もはかる意〕
他人の気持ちをおしはかること。推察。 「相手の心中を-する」

Tiếng Anh thường dịch là surmise hay conjecture hay "read between lines" nhưng không có từ nào đúng sắc thái với sontaku và tiếng Việt cũng vậy.

Ở đây là "đoán ý, đoán lòng, đoán người khác nghĩ gì" nhưng không chỉ có sắc thái như thế, mà để hành động, ứng xử cho phù hợp, để chiều cho đối phương vừa lòng.

Câu ví dụ:
彼の真意はそんたくし難い
I find it difficult to surmise [guess] what he really means.
少しは彼女の立場もそんたくしてやれ
Consider [Put yourself in] her position a little.

Chú ý là 忖度 không phải là "thốn độ" mà là "thốn đạc". Với các chữ kanji mà bạn không biết cách đọc Hán Việt thì có thể tra tài từ điển Yurica.

Cả "thốn" lẫn "đạc" (đo đạc) đều có nghĩa là đoán và xuất phát từ tiếng Trung nhưng trong tiếng Nhật thì "sontaku" lại có sắc thái khác. Vì văn hóa Nhật thường sẽ không nói thẳng ra mà người khác phải biết ý mà làm, đoán ý mà làm.

Cũng có thể nói văn hóa Nhật là văn hóa "sontaku" (đoán ý đối phương mà làm).
Takahashi

Chủ Nhật, 21 tháng 7, 2019

Phân biệt sắc thái "wakaku shite", "wakakute" và "wakai nagara"

Làm sao để dịch tốt và dịch hay? Hãy dịch đúng sắc thái. Nghề dịch là nghề kiếm tiền tốt, so với đa số công việc thì tốt hơn nhiều. Hơn nữa, bạn còn chẳng phải gặp ai. Mức độ kiếm tiền thì tùy khả năng của bạn nhưng nếu bạn càng giỏi, bạn càng nhàn và càng kiếm nhiều tiền.

Một trong những tiêu chuẩn dịch tốt là dịch đúng sắc thái. Ví dụ câu này:

彼は若くして名を成した。

Ở đây 名を成す (na wo nasu) là cách nói văn vẻ, dịch ra là "tạo dựng (được) tên tuổi".

Vấn đề là tại sao lại 若くして wakakushite mà không phải là 若くて wakakute như chúng ta vẫn học trong chương trình sơ cấp?

Câu này thực ra là sắc thái ám chỉ anh ấy "tuổi trẻ tài cao".

Chúng ta cùng thử dịch nhé:

彼は若くて名を成した。
Anh ấy trẻ và đã tạo dựng được tên tuổi.

Câu này thì quá đỗi bình thường, chỉ là câu kể liệt kê hai sự kiện là "anh ấy trẻ" và "anh ấy đã tạo dựng được tên tuổi".

Như vậy không NHẤN MẠNH vào sự giỏi giang của anh ấy. 若くして là để nhấn mạnh.

Vậy nếu chúng ta thử NHẤN MẠNH bằng kiến thức JLPT mà chúng ta đã học xem:

彼は若いのに名を成した。
Anh ấy mặc dù còn trẻ nhưng đã tạo dựng được tên tuổi.

Vẫn chưa hay lắm. "noni" thực ra là cách nói chuyện phiếm, không phải hàn lâm, cùng câu trên mà bạn muốn nói hàn lâm thì:

彼は若いものの名を成した。
Anh ấy mặc dù còn trẻ nhưng đã tạo dựng được tên tuổi.

Còn tại sao MONONO lại hàn lâm hơn NONI thì lúc trước ở lớp Cú Mèo tôi cũng hay "chém gió" với các bạn.

Thứ Ba, 20 tháng 3, 2018

Phân biệt sắc thái "thất lễ" và "vô lễ"

Thất lễ (失礼) và Vô lễ (無礼) khác gì nhau về sắc thái?

Cả hai đều là "không đúng lễ nghi, trái với lễ nghĩa".

Tuy nhiên, thất lễ là bạn vô tình làm việc không đúng lễ nghi, trái với lối hành xử thanh lịch.

Ví dụ: 失礼な行為。
先日失礼しました。

Tức là, bình thường bạn là người có "lễ" (hành xử lịch sự đúng lễ nghi) hay để tâm, có ý thức về cư xử đúng nhưng trong hoàn cảnh đó bạn lỡ làm hành động không đúng

Còn vô lễ là chỉ tính chất hay bản chất của con người không có lễ nghi, hay không được dạy dỗ đàng hoàng về lễ ở trong gia đình.

無礼な人 người vô lễ (bản chất là không biết lễ nghi, không biết hành xử có lễ)

Về mặt kanji

THẤT 失 là lỡ làm mất, đánh mất trong lúc đó.

VÔ 無 là không có, không tồn tại.

Bài tập về phân biệt sắc thái THẤT LỄ và VÔ LỄ

(1) Phân biệt 失礼な行為 và 無礼な行為

(2) Dịch các câu sau ra tiếng Việt. (Đã có trên từ điển Yurica nhé)
a. 失礼します。Y↗
b. 失礼しました。Y↗
c. 先に失礼します。Y↗

Takahashi

Thứ Năm, 15 tháng 3, 2018

Phân biệt sắc thái "test" và "check"

I would like to test my computer.
và
I would like to check my computer.

Hai câu này sắc thái khác nhau mặc dù nhiều người dịch cả "test" lẫn "check" đều là "kiểm tra".

Dù đều là kiểm tra nhưng test và check khác nhau về sắc thái:

Test: Bạn kiểm tra mà không biết là kết quả có tốt không (vì không biết nên muốn "test" để kiểm tra)
Check: Kiểm tra với tiền đề là máy sẽ chạy tốt (tức là với kỳ vọng sẽ cho ra kết quả tốt)

Tức là TEST mang sắc thái là "để thử" còn CHECK mang sắc thái là "xác nhận".

Bài test trên lớp là bài kiểm tra xem học sinh có học hay tiếp thu bài giảng tốt không.

Check list là danh sách để xác nhận xem thứ gì đó có chạy tốt hay đầy đủ đúng như kỳ vọng không.

Phẩm cách dịch giả là phải dịch đúng sắc thái.

Bằng cách này bạn mới thành dịch giả chuyên nghiệp và có thu nhập cao.

Nhân tiện, để dịch tốt thì phải giỏi sắc thái tiếng mẹ đẻ. Không thể dịch hai từ khác nhau như nhau được. Vì nếu thế thì dùng hai từ khác nhau làm gì?