Nuance sắc thái

Nuance có nghĩa là "sắc thái", tiếng Nhật là ニュアンス Nyuansu (phiên từ tiếng Anh ra).
Định nghĩa:  subtle or slight degree of difference, as in meaning, feeling, or tone; a gradation = sự khác biệt tinh vi hay nhỏ.
Định nghĩa tiếng Nhật: 〔表現・感情・意見・色・味などの〕微妙な差異、ニュアンス

Trong cuộc sống xã hội, sắc thái rất quan trọng. Đôi khi, chúng quan trọng hơn cả nội dung bạn nói ra. Đa phần mọi người sẽ dùng trực giác để cảm nhận sắc thái trong câu nói của bạn. Và quả thực, sắc thái câu nói của bạn sẽ bộc lộ bạn là ai, có ý định gì.

Ví dụ, bạn sắp phát biểu trong buổi thuyết trình và bạn sẽ bắt đầu phát biểu bằng cách nào:

(1) 発表させていただきます Happyou sasete itadakimasu

(2) 発表させてください Happyou sasete kudasai

(3) 発表いたします Happyou itashimasu

(4) 発表いただきます Happyou itadakimasu

(5) 発表していただきます Happyou shite itadakimasu

Bài tập của Saroma Lang: Bạn hãy chọn một câu ở trên để mở đầu phát biểu của mình. Xem giải đáp bên dưới.

Nuance trong cuộc sống

Bạn sẽ luôn gặp nuance (sắc thái) trong cuộc sống thực. Nếu không hiểu thì người thua thiệt là bạn. Tất nhiên hỏi chuyên gia về Nuance như ... Takahashi là chuẩn (cmn) rồi!

Chẳng hạn 2 câu sau khác gì nhau:
Quảng cáo A: Chúng tôi mở bán căn hộ giá chỉ từ 1 tỷ đồng/căn.
Quảng cáo B: Chúng tôi mở bán căn hộ giá từ 1 tỷ đồng/căn.

Bạn có lựa chọn nào?
(1) 2 quảng cáo bằng giá
(2) Quảng cáo A nhà rẻ hơn
(3) Quảng cáo B nhà rẻ hơn

Rẻ hay đắt ở đây là tính về chất lượng nhà nhé. Tức là nhà bán giá bằng nhau thì nhà chất lượng tốt hơn (nội thất tốt hơn) sẽ được coi là rẻ hơn.

Hay trong tình trường, bạn có thể suy luận xem 2 câu sau khác gì nhau:
(1) Anh chỉ yêu mình em
(2) Anh yêu em

Triết học ở đây là, nghiên cứu về nuance thì bạn sẽ được gì? Liệu bạn có sống tốt hơn không? Và, nếu không hiểu về nuance thì liệu bạn có bị thua thiệt không?

Vấn đề này có lẽ liên quan khá nhiều đến chuyện bạn không đọc được không khí 空気が読めない kuuki ga yomenai.

Giải đáp của Takahashi

Tiếng Nhật đi làm thêm

Các bạn đi du học tự túc đa phần đều đi làm thêm (chắc trên 90%) để trang trải. Và chắc chắn, các bạn mong muốn biết tiếng Nhật phục vụ cho việc làm thêm. Saroma Lang sẽ tổng kết một số câu tiếng Nhật hay dùng. Và trước hết, chúng ta cần học một ít nguyên tắc, tạm gọi là アルバイト道 Arubaito-Dou, tức là "Đạo làm thêm". Quan trọng phết đấy!

バイト語 và chuyện người Nhật cũng phải học

Khi đi làm thêm, ngoài được tiền công ra, thì chắc chắn bạn cũng học được cách sử dụng từ ngữ tôn kính (敬語 keigo Kính Ngữ). Người Nhật, nhất là thanh niên trẻ, không phải ai cũng sử dụng tiếng Nhật đúng. Thay vì đó, họ dùng sai khá nhiều và hình thành cái gọi là バイト語 Baito-Go (ngôn ngữ làm thêm). Baito-Go khiến người già (và khó tính) thấy khó chịu (不快感 fukaikan = khó chịu). Bạn cần tránh nói sai kiểu Baito-Go. Hãy học tiếng Nhật chuẩn.

Việc làm thêm gọi là アルバイト arubaito, hay gọi tắt là バイト baito. Nơi đi làm thêm gọi là バイト先 baito-saki (saki ở đây nghĩa là "nơi, place" thay vì "phía trước, tương lai").  Dưới đây là một số thuật ngữ làm thêm (バイト用語 baito yougo = baito dụng ngữ):

• アルバイトの求人 arubaito no kyuujin (cầu nhân) = tuyển người làm thêm
• アルバイト情報 arubaito jouhou = thông tin việc làm thêm
• 応募 oubo (ứng mộ) = ứng tuyển => oubo suru
• 募集 boshuu (mộ tập) = tuyển, 募集中 boshuu-chuu = đang tuyển
• 急募 kyuubo (cấp tập) = tuyển gấp

Làm thêm ở quán nhậu, quán ăn, ...

Ở Nhật quán nhậu là 居酒屋 izakaya (cư tửu ốc), đúng nghĩa là "quán nhậu" luôn, tuy vậy, đa phần izakaya đều trông như nhà hàng chứ ít khi là quán vỉa hè như ở ta. "Ya" nghĩa là "quán", tức là quán ngồi (居 "i") uống rượu 酒 (sake => saka => biến âm zaka). Còn nhà hàng là レストラン resutoran, nhà hàng gia đình là ファミレス Famiresu, tức là Family Restaurant.

Ở các quán ăn, quán nhậu thì chia ra 2 loại công việc:

• ホールスタッフ hooru sutaffu = nhân viên sảnh, tức nhân viên tiếp khách, chạy bàn (nhận đặt món, báo cho nhà bếp, mang đồ ăn ra, ....) => HALL STAFF
• キッチンスタッフ kitchin sutaffu = nhân viên bếp, phụ trách nấu ăn trong bếp => KITCHEN STAFF

Học kanji học âm Hán Việt

Bạn nên học âm Hán Việt và nghĩa của kanji trước thì sẽ nhanh hơn. Nên đặt thời hạn ra để học. Để điều này dễ dàng hơn, tôi đã làm bảng kanji N5 và N4 và hi bạn hơ chuột lên đó thì sẽ hiện âm đọc Việt và nghĩa của chữ.

Danh sách kanji N5 (suy đoán, không có bản official)

➡ Bảng kanji N5 với âm đọc và nghĩa tiếng Việt (new tab)

➡ Bảng kanji N4 với âm đọc và nghĩa tiếng Việt (new tab)

BÀI TẬP: Học bảng N5 trong 5 ngày và bảng N4 trong 7 ngày (chỉ âm Việt và nghĩa)

Các bảng trên lấy từ trang jlptstudy, các bạn có thể xem bảng và tra nghĩa tiếng Anh trên trang này (click mở tab mới):

➡ JLPT Level N5 Kanji List

➡ JLPT Level N4 Kanji List

➡ JLPT Level N3 Kanji List

➡ JLPT Level N2 Kanji List

Bạn nên có một cuốn từ điển Anh Việt giấy luôn đi (xem Các loại từ điển). Ngoài ra, tham khảo 7 cách học kanji hiệu quả của Saroma Lang cũng tốt.

Học kanji rất có tương lai!

(C) Saroma Lang

当該 và 該当

当該 Tougai và 該当 Gaitou nhìn khá giống nhau và rất dễ bị viết nhầm, nói nhầm. Chữ 該 là CAI (đúng với, phù hợp với, ...) còn 当 là ĐƯƠNG, ĐÁNG.

Ví dụ 当時 touji = đương thời (= thời đó), 当局 toukyoku = đương cục, 正当 seitou = Chính Đáng, 不当 futou (bất đáng) = không đáng, 妥当 datou (thỏa đáng) = thỏa đáng.

Khi đứng ở đầu, thì 当 Tou thường là "đương", chỉ (cái, người, ....) đó.

当時 touji đương thời = thời đó
当初 tousho đương sơ = lúc ban đầu đó
当局 toukyoku = đương cục
当人 tounin đương nhân = người đó
当事 touji đương sự = sự việc đó
当事者 toujisha đương sự giả = người liên quan với sự việc đó

Ngoài ra, những từ sau thì tương đồng tiếng Việt nên khỏi cần bàn:
当然 touzen = đương nhiên
担当 tantou đảm đương = phụ trách

当該 + N có nghĩa là "N đó", tức là chỉ thứ mà "đang nói tới, đang đề cập tới".
Ví dụ 当該官庁 Tougai Kanchou (đương cai quan sảnh) = cơ quan đang nói tới

Còn 該当 Gaitou thì là (người, thứ) "phù hợp với, thích hợp (điều kiện, tư cách, ... nào đó)".
Ví dụ この要件に該当する人 kono youken ni gaitou suru hito = người thích hợp với điều kiện này
該当者 gaitousha (cai đương giả) = người phù hợp, người thích hợp

Chữ 当 thì có 2 động từ là 当たる ataru và 当てる ateru.
Nghĩa cơ bản:
当たる ataru = trúng vào (命中する meichuu suru MỆNH TRÚNG)
当てる ateru = làm cho trúng, đánh cho trúng (命中させる meichuu saseru)

ボールが頭に当たる booru ga atama ni ataru = bóng bay trúng đầu

Trúng số là 宝くじが当たる takarakuji ga ataru
Ví dụ:
宝くじが3億円当たった！ takarakuji ga san'oku en atatta = tôi trúng số 300 triệu yên

Chúc các bạn vui với chữ 当 này! Mà các bạn có thấy nó vẽ hình quả táo rơi trúng đầu không nhỉ?
( ヨ là vẽ tóc trên đầu đó)

Còn chữ 該 thì gồm Ngôn 言 (iu = nói) và 亥 Hợi (= heo), tức "con heo nói". Khi con heo mà kêu thì khắp làng khắp xóm nghe thấy, cho nên 該 nghĩa là ĐỦ KHẮP, CHÍNH NÓ, ĐÚNG KHỚP ("đúng là có nhà đang giết heo"). Giải thích thế có hợp lý không nhỉ?

Táo rơi trúng đầu thì ra chữ 当

(C) Saroma Lang

Không quên thì chẳng nhớ được gì!

"Khi cố quên là khi lòng nhớ thêm!
Đời việc gì đến, sẽ đến."
Takahashi: Mỗi tội đến muộn màng lúc ta chẳng còn muốn nữa thôi.

Nhiều bạn than phiền là học mãi mà không nhớ được từ vựng, kanji, ngữ pháp tiếng Nhật. Vì thế rất nản. Nản là phải rồi ha ha.

Nhưng hóa ra là họ mới học có đúng ... 1 lần và quên có đúng 1 lần. Sau lần đầu, không nhớ được nên họ nản. Các bạn đó tự gây áp lực phải nhớ ngay sau 1 lần, điều mà THIÊN TÀI cũng phải bó tay. Tự gây áp lực kiểu này thì nản và bỏ cuộc sớm, và KHÔNG BAO GIỜ nhớ được từ vựng, kanji, ngữ pháp.

Tại sao không thử QUÊN 2 lần? Và sau khi quên 2 lần sao không quên thêm ... n lần nữa?

Mấu chốt là ở chỗ này đây. Số lần quên là số lần bạn học. Bạn phải học rồi quên, rồi lại học và quên, ... lặp đi lặp lại cho tới khi nhớ. Thiên tài là những người ĐỦ NGU NGỐC để có thể lặp đi lặp lại một chuyện cho tới khi nhớ hoặc thành công. Ít người thiên tài bẩm sinh lắm!

Khả năng nhớ của bạn chính là số lần bạn quên!

Mỗi lần bạn học, bạn sẽ khắc sâu thêm một ít vào trong đầu của bạn. Vì thế, bạn cần kiên trì. Ngay cả bạn chỉ học 1 lần, thì thông tin có thể đã được lưu tạm vào đâu đó trong não. Ngay cả khi bạn không nhớ, thì có thể nó vẫn còn nằm trong đó. Bạn cứ lặp đi lặp lại thì não sẽ hình thành phản xạ lấy nó ra.

Hãy tưởng tượng não là các ngăn kéo thông tin. Khi cần thông tin, nó phải tra xem thông tin ở đâu và lấy ra. Bạn phải tạo nó thành phản xạ là cần thông tin A thì lấy ở chỗ B. Việc này là VÔ THỨC, nên bạn cần lặp đi lặp lại việc học cho tới khi thành phản xạ vô thức.

Vì thế, những người HỌC KIỂU CƠ HỘI sẽ không có cơ hội giỏi tiếng Nhật. Nếu chỉ học 1 lần là nhớ, thì nhiều người sẽ giỏi tiếng Nhật. Tiếc thay, việc đó là không thể. À mà nếu nó là có thể thì nó là thảm họa đấy ha ha. Vì sao lại là thảm họa thì bạn phải ghé văn phòng Saromalang mà hỏi Takahashi thôi (cứ ghé mà hỏi thoải mái! ^^)

Tóm lại thì bạn phải học thật nhiều và quên thật nhiều lần. Bạn cố quên thì càng tốt (thật ra khi cố quên là khi lòng nhớ thêm, à không phải, là thêm một lần học, nên càng nhớ hơn!).

Tôi không tự nhiên nhớ 2000 chữ kanji trong 2 tuần. Trước đó tôi đã "nhai" trước vài trăm chữ rồi và ngày nào tôi cũng cầm bảng kanji nhai đi nhai lại trong suốt 2 tuần. Sở dĩ tôi biết tôi nhớ hết vì nhìn mặt chữ là tôi biết âm đọc tiếng Việt và nghĩa của đủ 2000 chữ.

Sau đó tôi có quên đây đó, nhưng ôn lại là lại nhớ tiếp.

Học từ vựng cũng vậy, bạn phải có bảng từ vựng và "nhai đi nhai lại" mỗi ngày. Chỉ có một cách là học nhiều lần và quên nhiều lần thôi.

Tin vui cho bạn

Biến động từ thành danh từ

Câu hỏi của Takahashi: Có bao nhiêu cách biến động từ thành danh từ?

Việc biến đổi từ vựng rất quan trọng khi học ngữ pháp. Bạn bắt buộc phải biết cách đổi từ dạng từ này, sang dạng từ kia. Ví dụ trong tiếng Anh, bạn có thể biến tính từ thành danh từ sử dụng "ness":
tender (adj) => tenderness (noun) sự hiền dịu
Hay biến danh từ thành tính từ bằng "-ly":
love (n) => lovely (adj) đáng yêu
man (n) => manly (adj) nam tính

Cách biến động từ thành danh từ trong tiếng Nhật

7 cách học kanji hiệu quả của Saroma Lang

Sách này đã được Saroma Lang xuất bản PDF vào năm 2011. Giờ đăng lên đây để các bạn tham khảo. Học kanji thì cũng dễ thôi, không có gì khó mấy. Nhưng phải bắt đầu thật đơn giản và hiểu một chút nguyên lý.

Sau đó là nỗ lực nhai đi nhai lại hàng ngày cho tới khi nhớ mặt chữ. Tôi nhớ là lúc học tôi chỉ nhìn mặt kanji điểm danh thôi, chứ chưa viết bao giờ!

Bước đầu tiên là nhớ hết mặt chữ, âm Hán Việt và nghĩa đi đã (biết âm Hán Việt rồi thì đoán nghĩa rất dễ!).

Và cách học kanji HOÀNH TRÁNG NHẤT chắc chắn chỉ có tại Saroma Lang ➡ HERE
➡ Học chữ kanji: Suy luận âm Hán Nhật On'yomi (new tab)
➡ Quy tắc chuyển âm Hán Việt qua âm đọc tiếng Nhật (new tab)

Have fun!
Takahashi

CÁCH 1: HIỂU BIẾT VỀ KANJI