"Thế giới không lối thoát"

Chào mọi người!

Phim "Thế giới không lối khoát" có tựa đề gốc tiếng Nhật là 今際の国のアリス (いまわのくにのアリス, Imawa no kuni no Arisu), 今際 [imawa] có nghĩa là gì?

Tra từ điển chữ 今際 thì được như sau:

デジタル大辞泉の解説

いま‐わ〔‐は〕【今▽際】

《「今は限り」の意から》もうこれ限りという時。死にぎわ。臨終。最期。「今際の言葉」

Tức là 今際 [imawa] có nguồn gốc từ 今は限り [ima wa kagiri] (tới lúc này là hết), có nghĩa là "lúc lâm chung, giây phút cuối cùng trong cuộc đời".

Tên truyện manga 今際の国のアリス cũng là phỏng theo 不思議の国のアリス [fushigi no kuni no Arisu] = "Alice ở xứ sở thần tiên". Trong trường hợp này thì không thể dùng "lúc lâm chung" hay "giây phút sắp lìa đời" được vì nó chỉ dùng cho người.

Do đó, sắc thái "giây phút cuối cùng" sẽ đúng hơn. Tôi sẽ dịch là:

今際の国のアリス = Arisu ở xứ sở sắp lụi tàn.

今際の国のアリス = Arisu ở xứ sở sắp diệt vong.

Nhân tiện, アリス được viết ở dạng katakana để phỏng theo tên Alice của Alice ở xứ sở thần tiên, tên nhân vật tiếng Nhật là 有栖良平 [Arisu Ryouhei, Hữu Thê Lương Bình] trong đó Arisu [Hữu Thê] là họ của nhân vật.

"Thế giới không lối thoát" là tựa đề tiếng Việt của phim phỏng theo manga, bạn có thể xem miễn phí trên Netflix nếu có tài khoản hoặc là trên rạp chiếu phim miễn phí Internet. Nếu nói sang tiếng Nhật thì sẽ thế nào?

"Thế giới không lối thoát" = 出口のない世界 [Deguchi no nai sekai]

Đây là bộ truyện tranh/bộ phim kể về nhân vật chính bị rơi vào thế giới trong game (sau một vụ nổ thiên thạch) và bị rơi vào ảo mộng trong một phút, trong đó bản thân và bạn bè hay các nhân vật trong đó sẽ phải:

ゲームをやるか死ぬか [geemu wo yaru ka, shinu ka] = Chơi game hay là chết

Đó chắc chắn là một ảo mộng tuyệt vời, chẳng khác gì một giấc "mộng hoàng lương" (黃粱の夢), bạn phải chơi game và phá đảo thì mới sống sót, còn nếu không chơi hoặc bị "game over" thì sẽ chết.

黃粱(こうりょう)の夢(ゆめ) = giấc mộng hoàng lương

À, khi bạn chơi hết game và thu thập đủ hết các là bài thì bạn sẽ có thể trở về thế giới thực.

Đây là một số câu nói trong game, cũng là bài tập ngày hôm nay: Dịch các câu sau ra tiếng Việt.

(1) お前の目的は見切った

(2) 誰の闇にも出口はあるよ

(3) 法の支配とは政治的権力を行使できる強者が弱者から都合よく搾取するシステムを維持するために形成するものだ

(Có thể tham khảo Google Dịch vì dịch chuẩn).

Takahashi

"Cái đồ vô duyên!" nói tiếng Nhật thế nào?

Trong bài này tôi sẽ nói về cách nói "Cái đồ ~" trong tiếng Nhật, ví dụ "Cái đồ vô duyên" hay "Cái đồ nói chuyện vô duyên". Về cách dịch "vô duyên" thì xin xem bài trước về dịch câu "Tôi quá vô duyên nên không ai yêu tôi" sang tiếng Nhật.

Cái đồ vô duyên = 愛想の無い奴だなあ。 [Aisou no nai yatsu danaa]

Cái đồ nói chuyện vô duyên = 愛想の無い話し方をする奴だなあ。 [Aisou no nai hanashikata wo suru yatsu danaa]

Sắc thái của mẫu câu "cái đồ" nghĩa là sự coi thường, trong tiếng Việt thì khi chứ người khác người ta hay dùng chữ "đồ", nó có thể là "đồ vật", chỉ ngang với đồ vật, mà cũng có thể là 徒 [ĐỒ] để chỉ lũ, bọn, nhóm, bè đảng, thường là những kẻ xấu.

Ví dụ: đồ ngu.

Trong tiếng Nhật khi nói "đồ ngu" thì là ばか者 [bakamono], trong đó "mono" quả thật là "đồ, vật, thứ" trong tiếng Nhật.

Tuy nhiên, もの [mono] cũng có thể viết là 者 [GIẢ] để chỉ "người, kẻ" với nghĩa trung lập.

Trong câu "Cái đồ vô duyên" thì hàm ý là khinh thường, chê bai. Do đó, trong tiếng Nhật người ta hay sử dụng từ 奴 [yatsu] nghĩa là "thằng cha, con mẹ, thằng đó, con đó" với ý khinh thường. Thêm vào đó, câu này cũng thường là câu nói đổng chứ không phải hướng tới đối tượng cụ thể để chửi kiểu như "Đồ ngu" nên sẽ thêm だなあ vào để tỏ ý cảm thán.

Ví dụ:

美人だなあ。 [Bijin danaa] = Xinh thật. (Sắc thái: Cảm thán kiểu nói đổng/tự sự)

Bài tập: Dịch "Đúng là cái đồ xấu xa!" sang tiếng Nhật sử dụng mẫu câu trên.

Takahashi

Vì sao 災害 [saigai, TAI HẠI] hay bị dịch sai?

Chào mọi người!

Có một từ rất nhiều người dịch sai trong tiếng Nhật là từ 災害 [saigai, TAI HẠI]. Vì sao 災害 [saigai, TAI HẠI] hay bị dịch sai đến vậy? Đâu là cách dịch từ tiếng Nhật 災害 [saigai, TAI HẠI] đúng sang tiếng Việt?

Cách dịch đúng 災害 [saigai, TAI HẠI]: thảm họa, tai họa (tiếng Anh: disaster)

Lỗi dịch sai 災害 [saigai, TAI HẠI] hay gặp phải:

• thiên tai ("thiên tai" trong tiếng Nhật phải là 天災 [tensai, THIÊN TAI])
• tai nạn ("tai nạn" trong tiếng Nhật phải là 事故 [jiko, SỰ CỐ])

Nguyên nhân dịch 災害 [saigai, TAI HẠI] sai

"Tôi quá vô duyên nên không ai yêu tôi"

Cách dịch "nói chuyện vô duyên" ra tiếng Nhật

Tôi quá vô duyên nên không ai yêu tôi.

愛想のなさすぎで誰もが愛してくれない。

愛想(あいそう)のなさすぎで誰(だれ)もが愛(あい)してくれない。

Giải thích của Saromalang:

Trong tiếng Nhật có từ 無縁 [muen, VÔ DUYÊN] nhưng từ này có nghĩa là "không có mối quan hệ, không có duyên số, không có duyên với nhau", nên không đúng trong trường hợp "vô duyên" ở đây. Vậy "vô duyên" là gì?

"Cuộc đời chẳng qua chỉ là một giấc mộng đẹp"

 ①　人生はただ美しい夢に過ぎない

じんせいはただうつくしいゆめにすぎない

Jinsei wa tada utsukushii yume ni suginai

Cuộc đời chẳng qua chỉ là một giấc mộng đẹp

Life is nothing but only a beautiful dream

Đây là cách diễn đạt "N1 chẳng qua chỉ là N2" trong tiếng Nhật. Trong câu trên "ni suginai" có nghĩa đen là "không vượt qua, không vượt quá, không quá", nói một cách văn vẻ thì là "chẳng qua, bất quá". Vì thế, khi dịch ra tiếng Việt thì sẽ là "chẳng qua chỉ là". Nếu chúng ta chỉ muốn nói là "Cuộc đời chỉ là một giấc mộng đẹp" thì nói thế nào? Chúng ta sẽ dùng mẫu "ただ～だけ":

②　人生はただ美しい夢だけだ。

Tuy nhiên, cách nói này có thể gây hiểu lầm là "Cuộc đời chỉ toàn là giấc mộng đẹp", nên câu (1) là cách nói tốt hơn.

Trong tiếng Anh, do có sự nhấn mạnh là に過ぎない nên chúng ta sẽ nói là "Life is nothing but only a beautiful dream" để nhấn mạnh, thay vì chỉ là "Life is only a beautiful dream".

Nghe tiếng Nhật tại đây:

Bài tập: Dịch ra tiếng Nhật.

(1) Tôi chỉ muốn xem chút thôi.

(2) Tôi chẳng qua chỉ là muốn dọa anh ta một chút thôi.

Đáp án có ở phần comment.

Tuyển sinh du học Nhật Bản nhập học tháng 10/2023 - Khóa dự bị lên thẳng đại học

"Đóng tiền học để làm gì nếu không lợi dụng được danh tiếng của trường khi đi xin việc?"

Tuyển sinh du học Nhật Bản Khóa dự bị cho du học sinh học tiếng Nhật để lên thẳng đại học Kansai (Osaka). Phí hồ sơ 9.900.000đ cam kết rẻ nhất thị trường! Tư vấn tận tình - yên tâm - chất lượng hồ sơ cao nhất. Có kinh nghiệm giới thiệu nhiều học sinh ưu tú và có uy tín với trường. 

Kỳ nhập học: Tháng 10/2023.

Thời gian làm hồ sơ: Ngày 3/4 đến 17/4/2023.

Chi phí: Kỳ đầu (6 tháng đầu) Tiền nhập học 100,000 JPY + 345,000 JPY = 445,000 JPY. Kỳ sau (6 tháng tiếp) 345,000 JPY. Ngoài ra, phí xét tuyển hồ sơ ban đầu là 20,000 JPY (không hoàn lại).

Giới thiệu khóa học đặc biệt cho du học sinh "Bekka"

Đây là khóa học dành riêng cho du học sinh đã vượt qua xét tuyển hồ sơ và thi phỏng vấn cũng như năng lực tiếng Nhật (qua Skype vv) với trường, tập trung học tiếng Nhật và các môn cơ bản Toán - Lý - Hóa vv cũng như tiếng Anh để có năng lực học lên đại học/cao học tại Nhật Bản. Các bạn học tại Bekka có thành tích tốt, đi học chăm chỉ sẽ được xét tuyển để học thẳng lên các khoa bậc đại học, cao học tại đại học Kansai (có kỳ thi xét tuyển dành cho các bạn du học sinh học tại Bekka. Những bạn có mong muốn học lên đại học sẽ học trong 1 năm 6 tháng và nhập học đại học vào tháng 4/2025 - Những bạn chưa vững tiếng Nhật cũng có thể yên tâm khi nhập học Bekka vào tháng 10 năm nay.

Trường có ký túc xá quốc tế và bạn có thể giao lưu với học sinh các nước cũng như Nhật Bản. Bạn cũng có thể tự thuê ngoài khi đã quen cuộc sống tại Nhật.

Giới thiệu đại học Kansai

Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dịch thuật

Chào mọi người!

"Chia sẻ là động lực của tiến bộ". Trong bài này tôi nói về cách sử dụng trí tuệ nhân tạo trong nghề dịch thuật. Bạn có cần biết về lập trình hay trí tuệ nhân tạo (AI) không? Không cần. Bạn chỉ cần biết cách ứng dụng công cụ, phần mềm đã có. Tôi dùng phần mềm dịch thuật gọi là Trados, đây là phần mềm trả tiền, và có giá cao nhất. Ngoài ra, còn có Memsource và các phần mềm khác nữa, thậm chí có cả phần mềm dịch thuật miễn phí gọi là OmegaT. Nếu bạn không muốn đầu tư, bạn có thể dùng thử 30 ngày, hoặc tải phần mềm miễn phí về dùng.

Khi dùng Trados để dịch, chúng ta sẽ có lợi thế, là những câu giống nhau hay tương tự, nó sẽ tự động dịch cho chúng ta. Thậm chí, chúng ta có thể tích hợp các các dịch vụ dịch thuật đám mây như Google Dịch vào và bản dịch do máy dịch sẽ tự động xuất hiện, giúp gánh nặng công việc giảm nhẹ khá nhiều. Tất nhiên là không được dùng các dịch vụ dịch đám mây trong trường hợp khách hàng yêu cầu bảo mật tài liệu. Đây gọi là Machine Translation, tức là dịch máy. Bạn phải tạo ra một file gọi là Translation Memory, và khi có các câu tương tự câu đã dịch, phần mềm sẽ tự lấy ra và điền vào bản dịch cho chúng ta. Như thế, chúng ta không phải dịch một câu hai lần.

Từ điển (termbase) và nguyên tắc không dịch một từ hai lần

Trong Trados sẽ sử dụng từ điển gọi là termbase, bạn có thể tạo bao nhiêu tùy thích và sử dụng từ điển nào bạn muốn. Tôi tạo riêng từ điển tổng hợp có kèm giải nghĩa, từ điển kỹ thuật, từ điển ngữ pháp, tất cả đều ba ngôn ngữ Nhật - Việt - Anh. Mỗi khi gặp từ có trong từ điển, các nghĩa sẽ hiện ra, và tôi chỉ cần gõ chữ cái đầu chẳng hạn, là sẽ có danh sách để lựa chọn rồi nhập vào, chứ cũng không cần gõ hết cả từ. Việc này giúp không cần dùng não căng thẳng suy nghĩ nhớ lại nghĩa của từ là gì, hay là chọn cách dịch nào cho phù hợp, vì tôi đã dịch sẵn hết từ lần trước nên lần này và cả sau này chỉ cần chọn ra cách dịch phù hợp ngữ cảnh là được.

Chúng ta sẽ dùng phần mềm của Trados gọi là Multiterm để quản lý từ điển, thêm, sửa hay xóa các từ, cụm từ, như thế này:

Công cụ lấy các nghĩa của từ vựng từ trong Termbase